GMINA DĄBRÓWKA

Gmina_Dabrowka

Gmina Dąbrówka położona jest wzdłuż drogi E67 relacji Warszawa-Helsinki w odległości 35 km od stolicy. Graniczy z gminami Radzymin, Klembów, Zabrodzie, Tłuszcz i Somianka. Powierzchnia gminy wynosi 10905 ha, w tym użytki rolne zajmują 7556 ha, 2200 ha to lasy, a pozostałe 1149 ha stanowią drogi, zabudowania i wody.

Gmina Dąbrówka ma charakter rolniczy z rozwiniętą rekreacją indywidualną. Liczy ponad 7400 mieszkańców i podzielona jest na 27 sołectw. Gleby w przeważającej części należą do V i VI klasy.

Brak uciążliwego przemysłu oraz fakt, że część gminy położona jest nad rzeką Bug, wpłynęło korzystnie na rozwój rekreacji indywidualnej. Obecnie na naszym terenie znajduje się około 3000 działek letniskowych.

Poza produkcją rolniczą w gminie prowadzi działalność około 450 podmiotów gospodarczych o różnych specjalnościach wytwórczych i usługowych. Najważniejsze z nich to: pięć cegielni polowych, zakład produkujący okna i drzwi plastykowe, zakłady przetwórstwa pieczarek, zakłady produkujące kostkę brukową, piekarnia i stacje paliw.

Gmina Dąbrówka  posiada  z Warszawą połączenie autobusowe na trasach w relacji:

  • Warszawa – Czarnów przez Radzymin – Guzowatkę
  • Warszawa – Czarnów przez Radzymin – Ślężany
  • Warszawa – Marki – Radzymin – Kuligów
  • Warszawa – Radzymin – Lasków – Chajęty
  • Warszawa Dworzec Wileński
  • Warszawa-Dąbrówka przez Radzymin

2.1Historia

2.2. Zabytki

Gleba

Obszar gminy zbudowany jest z utworów czwartorzędowych o miąższości średnio 50 > 80m (wzrasta w kierunku północnym). Są to osady plejstoceńskie naniesione i uformowane przez lodowce skandynawskie. W omawianym rejonie mamy do czynienia z osadami dwu zlodowaceń: środkowo-polskiego i północno – polskiego.

Doliny Bugu i Rządzy zbudowane są z piasków akumulacji rzecznej, miejscami ze żwirami, część środkowa gminy to obszar gruntów ilasto pylastych – piaski akumulacji zastoiskowej na iłach warwowych, dominują obszary gruntów piaszczysto – żwirowych akumulacji wodno – lodowcowej i lodowcowej, miejscami występują gliny zwałowe akumulacji denno – lodowcowej, duże obszary przykrywają pola piasków wydmowych.

Generalnie na tarasie zalewowym Bugu, w obrębie jego starorzeczy i w innych podmokłych obniżeniach dominują grunty nienośne i słabonośne. O warunkach budowlanych decyduje tu poziom wód gruntowych. W obszarze wysoczyzny (płd. – wsch. część gminy) przeważają grunty nośne, na pozostałym obszarze grunty o zróżnicowanej nośności z przewagą słabo nośnych.

Potencjalne surowce w obszarze gminy to piaski i iły. Piaski rzeczne występują w dolinie Bugu. Ich eksploatacja nie powinna być rozwijana z uwagi na ochronę krajobrazową (przewidywane rozszerzenie Nadbużanśkiego Parku Krajobrazowego). Koncesję na eksploatację piasków wydano dla złoża w Marianowie.

Piaski eoliczne (wydmowe) nie są obecnie eksploatowane na szerszą skalę. Wyrobiska poeksploatacyjne znajdują się w Dąbrówce (zrekultywowane o powierzchni ponad 60 ha) i mniejsze w Józefowie, Ludwinowie i Kołakowie.

Złoża iłów (w tym udokumentowane) występują w południowo – zachodniej części gminy (m.in. Guzowatka, Chajęty). Koncesje na eksploatację iłów wydano dla złóż: Chajęty I i II, Małopole, Guzowatka).

Wody

Teren gminy leży w zlewni bezpośredniej Bugu, w części południowo – zachodniej w zlewni Rządzy. Rzeka Bug stanowi północną granicę gminy. Jest to dolny, ujściowy odcinek rzeki.

Rzeka Rządza jest dopływem Zalewu Zegrzyńskiego. W jej zlewni znajduje się zachodnia część gminy. Granica gminy zbliża się do rzeki jedynie w niewielkim fragmencie, na południe od Guzowatki. Rzeka meandruje, dzieli się w tym rejonie na boczne ramiona, płynie szeroką doliną o podmokłym dnie. Generalnie sieć hydrograficzna obszaru gminy jest dobrze rozwinięta, poza ww. większymi rzekami, stanowią ją liczne bezimienne cieki i rowy melioracyjne oraz drobne akweny, oczka wodne i starorzecza Bugu.

Klimat

Teren Gminy Dąbrówka należy do wschodniej, chłodniejszej (mazowieckiej) części dzielnicy środkowej, która obejmuje dorzecza środkowej Warty i środkowej Wisły. Jest to obszar o najmniejszych w Polsce opadach rocznych (poniżej 550mm).

Liczbowa charakterystyka parametrów klimatu przedstawia się następująco:

  • średnia roczna temperatura powietrza 7,2o C
  • średnia temperatura miesiąca najcieplejszego – lipca 18,5oC
  • średnia temperatura miesiąca najchłodniejszego – lutego – 4,0oC
  • średnia wilgotność powietrza 81,5oC
  • średnie zachmurzenie 59,6 %
  • średnia suma opadu rocznego 541 mm
  • średnia długość okresu bezprzymrozkowego 168 dni
  • średnia liczba dni gorących, z temp. > 250 C36
  • średnia liczba dni mroźnych, z temp min. poniżej –10 0C 28
  • średnia liczba dni z opadem >0,1 mm 142,6

Walory przyrodnicze

W gminie dominują pola uprawne, w przewadze uprawy zbóż, oraz ekosystemy łąkowe i łąkowo – bagienne. Lasy zajmują ok. 1/5 powierzchni gminy. Są to w przewadze suche lasy wydmowe i lasy sosnowe na siedliskach boru świeżego, młode. Dominuje sosna, lokalnie na wilgotniejszych siedliskach olcha. Lasy te skupione są w środkowej części gminy, w około trzy kilometrowym paśmie ciągnącym się równolegle do doliny Bugu. Kompleks jest dość rozczłonkowany, linie brzegowe lasów nieregularne. Pasmo to jest kontynuacją, zniszczonym fragmentem Puszczy Kamienieckiej, której główny kompleks zachował się na omawianym, lewym brzegu Bugu. Krajobraz doliny Bugu kształtują tereny naturalnych łąk z zielenią łęgową i bagien, również liczne kępy zadrzewień śródpolnych i śródłąkowych.

W sieci osiedleńczej, wiejskiej zabudowie siedliskowej towarzyszą znaczące skupiska domów letniskowych, przede wszystkim w północnej części gminy.

Najbardziej cennym przyrodniczo są znajdujące się na terenie gminy obszary Natura 2000.

„Dolina Dolnego Bugu” PLB 140001

Obszar Dolina Dolnego Bugu ma powierzchnię całkowitą 60041,8 ha. Dolina Bugu jest jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w granicach powiatu. Odznacza się wysoką bioróżnorodnością, rozmaitością krajobrazów, jest także niezwykle ważnym miejscem lęgu i migracji ptaków. Bug na odcinku powiatu wołomińskiego jest w większości nieuregulowany, silnie meandruje, tworzy zakola i starorzecza. Miejscami zaznaczają się łachy, piaszczyste skarpy oraz przybrzeżne podmokłości. Brzegi porośnięte są zaroślami wierzbowymi, łęgami lub łąkami. W okolicach miejscowości Kuligów znajdują się rozległe kompleksy murawowo-plażowe.

Dolina Dolnego Bugu jest ostoją ptactwa na skalę światową. Występuje tu około 200 gatunków, z czego 150 gniazduje. W części znajdującej się w powiecie wołomińskim pod względem ornitologicznym najcenniejszy jest odcinek na wschód od wsi Kuligów, gminie Dąbrówka. Spotkać tu można m.in. gniazdujące rybitwę białoczelną i czarną, sieweczkę rzeczną, bąka, błotniaka stawowego, kszyka, czajkę i krwawodzioba, a także na przelotach bataliony, świstuny, rożeńce, głowienki, płaskonosy, kormorany, samotniki i łęczaki. W przybrzeżnych skarpach zakładają gniazda brzegówki i zimorodki, zaś w dolinę regularnie zalatują bieliki i dudki.

Bug w okolicach Kuligowa jest ponad to miejscem żerowania dla stad łabędzi niemych liczących kilkadziesiąt i więcej osobników. Występują tu licznie również gady i płazy, takie jak : kumak nizinny, żółw błotny. Do cennych spotykanych na tym terenie ryb należą: boleń, głowacz białopłetwy, kiełb białopłetwy, koza, koza złotawa, piskorz, różanka. Niezwykle cenne a spotykane na tym terenie rośliny to: leniec bezpodkwiatkowy, sasanka otwarta, starodub łąkowy.

„Krogulec” PLH 140008

Kolejnym obszarem Natura 2000 jest specjalny obszar ochrony siedlisk „Krogulec”, który obejmuje dwa zbiorniki wodne: Krogulec i Glinianka położone w odległości 2 km od wsi Dąbrówka. „Krogulec” obejmuje powierzchnię 110,7 ha, jest obszarem dotychczas prawnie niechronionym, projektowanym jako użytek ekologiczny.

„Ostoja Nadbużańska” PLH140011

Obszar ten częściowo przecina się z obszarem specjalnej ochrony ptaków „Doliną Dolnego Bugu” w gminie Dąbrówka. Jego powierzchnia całkowita wynosi 49570.9 ha. Zinwentaryzowano tutaj następujące typy siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej:

  • wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea
  • starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
  • zalewane muliste brzegi rzek, suche wrzosowiska
  • ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe
  • murawy kserotermiczne
  • ciepłolubne murawy z Aspleni
  • zmiennowilgotne łąki trzęślicowe
  • ziołorośla górskie i ziołorośla nadrzeczne
  • łąki selemicowe
  • niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie
  • grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny
  • łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe

Występującymi na tym terenie priorytetowymi gatunkami roślin z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej są: leniec bezpodkwiatowy i starodub łakowy.

Na terenie gminy Dąbrówka stwierdzono największą liczbę par bocianich w powiecie wołomińskim – 31 par w 2006 r.

Na terenie gminy nie ma pomników przyrody.

na tle systemu transportowego oraz związana z nim dostępność komunikacyjna są jednymi z najważniejszych czynników determinujących poziom atrakcyjności turystycznej oraz konkurencyjności danych jednostek terytorialnych Gmina Dąbrówka położona jest wzdłuż drogi E67.

Gmina Jadów posiada połączenia kolejowe i samochodowe z Warszawą. Na terenie gminy znajdują się dwa przystanki linii kolejowej Warszawa Wileńska – Łochów. Znajdują się one w Szewnicy i Uralach. Obecnie lina jest remontowana. Komunikację autobusowa obejmuje połączenia:

  • Warszawa – Czarnów przez Radzymin – Guzowatkę
  • Warszawa – Czarnów przez Radzymin – Ślężany
  • Warszawa – Marki – Radzymin – Kuligów
  • Warszawa – Radzymin – Lasków – Chajęty
  • Warszawa-Dąbrówka przez Radzymin
  • Ostrołęka-Warszawa
  • Lasków- Warszawa przez Radzymin – Guzowatka

Instytucje kultury

Skansen w Kuligowie

Gastronomia

Baza noclegowa

Organizacje i stowarzyszenia

Straże Pożarne

Instytucje


Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Kuligowie

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Dąbrówce

Apteka w Dąbrówce

Apteka w Kuligowie

Bank Spółdzielczy w Dąbrówce

Posterunek Policji w Dąbrówce

Urząd pocztowy w Dąbrówce


Ochotnicza Straż Pożarna Ludwinów-Józefów

Ochotnicza Straż Pożarna w Chajętach

Ochotnicza Straż Pożarna w Dąbrówce

Ochotnicza Straż Pożarna w Kołakowie

Ochotnicza Straż Pożarna w Kuligowie

Ochotnicza Straż Pożarna w Laskowie

Ochotnicza Straż Pożarna w Ślężanach

Ochotnicza Straż Pożarna w Zaścieniach